
1929
Armando is geboren te Amsterdam, woont momenteel in Amstelveen en werkt in Amsterdam.
Armando behoort tot de belangrijkste na-oorlogse Nederlandse kunstenaars. Hij wordt nationaal en internationaal gewaardeerd als beeldend kunstenaar, schrijver, film- en documentairemaker en violist. Zijn werk, met als basis zijn persoonlijke ervaring van de Tweede Wereldoorlog in Amersfoort, handelt over existentiële en universele thema's die hij beschrijft in termen van macht en onmacht, daders en slachtoffers, herinnering, vergankelijkheid en melancholie. Fascinatie voor geweld en kwaad bepaalt zijn werk van meet af aan. Verbaasd over de verraderlijke schoonheid van dit geweld, werkt Armando zijn thematiek in elke discipline die hij beoefent op unieke wijze uit. Gedreven door het verlangen naar inzicht in het kwaad en naar de beheersing van de technieken om zijn thematiek vorm te geven, verkent hij de mogelijkheden van ieder medium tot het uiterste. Het werk van Armando omvat series monumentale schilderijen, pasteus en doorwerkt in zwart en wit met hier en daar sporen van kleur, subtiele, poëtische tekeningen en grafiek. Vanaf 1989 ontstaan sculpturen die door natuurkrachten gevormd en gebeukt lijken. Proza en poëzie van Armando nemen een eigen plaats in. In een zeer specifieke taal wordt het onzegbare, omgeven door veel wit, verwoord. Documentaires waarin zowel daders als slachtoffers het woord krijgen, films, toneel- en theatervoorstellingen completeren een oeuvre waarvan zowel beeldend als literair werk meermalen is bekroond. Als violist van het Armando Kwartet drukt Armando het gevoel van weemoed en melancholie, dat een plek heeft in al zijn werk, in muziek uit.
Schilderijen
In eerste instantie sturen de titels van de schilderijen van Armando de waarneming in hoge mate. Series als Waldrand, Schwarze Landschaft, Schuldige Landschaft en Baum leiden de aandacht naar plekken uit de geschiedenis. Titels als Fahne, der Zaun, der Turm, Feindbeobachtung, das Gewehr laten zien dat het schilderkunstig universum van Armando bevolkt is met daders en hun attributen. Het beeld dat de titels oproepen wordt echter grotendeels weer teniet gedaan door de schilderkunstige uitbeelding. Het Schilderachtige, das Malerische, is uiterst belangrijk in het werk van Armando. Witten en zwarten lijken op het doek in een voortdurende strijd verwikkeld. Door het wit dat zich naar voren dringt wordt achtergrond voorgrond, de ruimte is teniet gedaan. De blik van de toeschouwer wil gestuurd door de titel het schilderij in om het beeld te doorgronden maar blijft haken aan het oppervlak. De uitbeelding wordt even ongrijpbaar als de inhoud. Het zijn schilderijen die hun eigen, zelfstandige taal spreken. Een taal die het schilderij meerdere betekenislagen en nuances verleent. Vanaf 2000 heeft Armando kleur aan zijn tot die tijd zwart-witte palet toegevoegd.
Tekeningen
De tekeningen van Armando, bijna altijd Zonder titel, zijn volstrekt autonome werken. Nooit fungeren zij als voorstudies of schetsjes voor later werk. De essentie van het tekenen is de confrontatie van potlood met papier. Als een tegenstander neemt het grafiet de lege ruimte van het papier in beslag. Niet het oog of het hoofd maar de hand leidt het potlood. Via de hand vloeit de fysieke spanning in de lijn. Wars van elke compositie en strevend naar een zo vrij mogelijke vorm werkt hij nu eens met gesloten ogen of in het donker, dan weer met beide handen tegelijk. In de vroege tekeningen uit de jaren '50 krijgen gevoelens van haat en agressie een directe weerslag op het papier. Als de haat in de jaren 70 verandert in reflectie gaat Armando, tot in het begin van de jaren '80, gebruik maken van foto's van soldaten, landschappen en personen. Hieraan voegt hij, vaak in meerdere delen, een pure tekening toe. Ook ontstaan er series tekeningen met een meer subtiele en poëtische lijnvoering, waarvan de ijle lijnen iets landschappelijks suggereren. Essentieel in al zijn tekeningen is de uitdrukkingskwaliteit van de lijn, die in staat is steeds opnieuw existentiële uitspraken te doen.
Sculpturen
Volgens Armando is kunst per definitie functieloos, kunst is existentieel. Voor hem leidt dit ertoe dat het kunstwerk eruit moet zien alsof het buiten de kunstenaar is ontstaan. Dit geldt in hoge mate voor de sculpturen in klei en vervolgens gegoten in brons die Armando vanaf 1989 maakt. Het is een periode waarin hij in sterke mate ervaart dat de voortgang van de tijd zijn queeste naar inzicht belemmert. Armando geeft in zijn sculpturen dan ook vorm aan verregaande vervorming, verwording en vergankelijkheid. Het grove, zwartgeblakerde oppervlak maakt een gebeukte en misvormde indruk, alsof het is blootgesteld aan de krachten en het geweld van de natuur. De bewerking, de vorm en de kleur representeren verval en vergetelheid, vernietiging en teloorgang. De motieven van deze sculpturen zijn door Armando in een eerder stadium in schilderijen onderzocht; vlaggen, koppen, handen en gestalten. Daarnaast ontstaan er nieuwe, veelal mythische en archetypische motieven zoals urnen, schalen en kelken, wielen en ladders en oerdieren. In 1994 maakt hij de 14 meter hoge Ladder die geplaatst wordt vlakbij de plek van voormalig Kamp Amersfoort.
Bron: www.armandomuseum.nl
Galerie Anderwereld
ARMANDO IN GRONINGEN
09/01/2008 - 01/03/2008